ابو القاسم سلطانى
77
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
شدت سوزانى دارند و حدت آنها زيادتر از حدت غلاف ثمر است و همين قسم پيمان است كه در استعمالات طبى به كار مىرود . در طب در رفع سوء هضم ، فالج ، نقرس ضعفى مستعمل و مفيد و از عوامل محمره قويه است و اعراب آن را در عداد عوامل مقوى باه و دافع ذوسنطاريا داخل نموده و بسيار استعمال مىكنند و يكى از دانشمندان فرنگ مىگويد در طوايفى كه فلفل هندى زياد مىخورند بواسير به ندرت مشاهده مىگردد بدين جهت آن را از عوامل دافع اين مرض مىدانند بهترين محصولات طبى آن عصاره مائى است بعد گرد آن " . مقدار خوراك گرد آن را 75 ، 0 تا 1 گرم دانسته و براى بواسير حبى از آن را كه با عسل و گرد ريشه شيرينبيان و فلفل بستانى تهيه شده ذكر مىنمايد ( پزشكى نامه ج 1 ص 364 ) . با توجه به نوشته هوپر به نظر مىرسد كه كشت گياه از حدود سال 1930 ميلادى در ايران آغاز شده است . ذكر اين نكته ضرورى است كه گياه در اثر كشتهاى متوالى در شرايط مختلف داراى واريتههاى متعددى مىباشد برخى اين واريتهها را گياهى مجزا دانستهاند . تركيبات شيميائى : در ميوه گياه مواد زير وجود دارد : كاپسائىسين Capsaicine به فرمول C 18 H 27 NO 3 ، دى هيدروكاپسائىسين ، كاپسانتين به فرمول C 40 H 56 O 3 ، كاپسوروبين Capsaorubin يا آنهئين كه اين دو ماده از كاروتنوئيدها و ماده رنگى مىباشند ، كاپسى سين Capsicine يا كاپسيكول Capsicol ، لسيتين ، تيامين ، سلانين ويتامينهاى PP , B 2 , B 1 , C ، مواد از ته 5 ، 15 درصد ، اسانس 12 ، 1 ، مواد غير ازته 35 درصد ، سلولز 76 ، 20 درصد ، آب 2 ، 11 ، خاكستر 5 تا 8 درصد . دانهها حاوى ويتامينهاى B , A ، C و ساپونينهاى استروئيدى معروف به كاپسىسيدين Capsicidine و 18 تا 28 درصد روغن مىباشد كه پس از تصفيه شدن مىتواند به مصرف تغذيه برسد . خواص درمانى : محرك و مقوى عمومى ، زيادكننده ترشحات بزاق و شيره گوارش ، قرمزكننده ، تسكيندهنده دردهاى رماتيسمى ، عصبى ، بواسير دردناك و التهابى ، ضد اسپاسم ماهيچهها ، معرق ، ضد نفخ و تنظيمكننده درجه حرارت بدن . كاپساسى سين كه به مقدار 1 تا 5 ، 1 درصد در ميوه وجود دارد قرمزكننده پوست بوده و باعث تحريك سطحى به منظور از بين بردن تحريكات ديگر مىشود . كاپسوروبين يا آنهئين ماده ضد استفراغ و آرامكننده و يار بانوان باردار و درياگرفتگى مىباشد . كاپئىسين كه مقدار آن در فلفلهاى تند به مقدار 2 ، 0 تا 1 درصد مىباشد به مقدار كم محرك عمومى بوده ولى با مقادير بالا باعث گاسترو آنتريت مىشود .